Trang chủ / Blog / Ngành Thủy Sản Chuẩn Bị “Nghinh Tân”

Ngành Thủy Sản Chuẩn Bị “Nghinh Tân”


Nhằm đáp ứng sự phát triển ngành thủy sản trong thời kỳ hội nhập, Luật Thủy sản 2017 (sửa đổi, bổ sung Luật Thủy sản 2003) được Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 11/2017 và đã chính thức ban hành. So với năm 2003, Luật Thủy sản 2017 có những thay đổi đáng kể. Để có thể hiểu sâu hơn về vấn đề này, Tạp chí Thủy sản Việt Nam đã có cuộc trao đổi với bà Phan Thị Huệ - Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Thanh tra (Tổng cục Thủy sản).

CÔNG TY CỔ PHẦN THỦY SẢN CHÂU ÂU

Ngư dân cần thực hiện đúng các quy định của pháp luật về chống khai thác bất hợp pháp 


Thưa Vụ trưởng, Luật Thủy sản 2017 ngay từ khi dự thảo xin ý kiến và thông qua được đánh giá là bước ngoặt của ngành thủy sản. Vậy “bước ngoặt” ở đây là những gì?

Thứ nhất, Luật đã tạo khung pháp lý điều chỉnh toàn diện các hoạt động trong lĩnh vực thủy sản để chuyển nghề cá của Việt Nam từ nghề cá nhân dân dân sang nghề cá có trách nhiệm và phát triển bền vững. Thứ hai, tạo khung pháp lý để nghề cá Việt Nam dần đáp ứng yêu cầu quốc tế, phù hợp với các Điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập, đồng thời vận dụng quy định của các điều ước, tập quán quốc tế và luật pháp nước ngoài phù hợp với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam, thực tiễn của hoạt động thủy sản trong nướcvà xu thế hội nhập ngày càng sâu rộng của ngành thủy sản Việt Nam. Thứ ba, tạo khung pháp lý để thực hiện xã hội hóa một số dịch vụ công, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh trong hoạt động thủy sản; phân cấp tối đa cho địa phương thực hiện cấp phép, chứng nhận trong hoạt động thủy sản.


Những điểm mới của Luật Thủy sản 2017 so với Luật năm 2003 là gì, thưa Vụ trưởng?

So với Luật Thủy sản năm 2003, Luật Thủy sản năm 2017 có nhiều nội dung mới với những điểm mới cơ bản như:

Quy định về đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản (Điều 10). Đây là nội dung mới so với Luật Thủy sản năm 2003, nhằm tạo cơ sở pháp lý cho Nhà nước thực hiện chia sẻ, giao quyền quản lý cho tổ chức cộng đồng trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khuyến khích người dân, hội, hiệp hội… tham gia cùng với chính quyền cơ sở quản lý hoạt động bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Quy hoạch về bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản, điều tra đánh giá nguồn lợi thủy sản (Điều 11 và 12), Quy định về nuôi trồng thủy sản (Chương III, từ Điều 23 đến Điều 47); Quy định về việc cấp phép khai thác thủy sản (Điều 49); Quy định về Quản lý tàu cá, cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá (Điều 62 đến Điều 85); Cùng đó, Luật giao Bộ NN&PTNT thực hiện công bố danh sách tàu cá vi phạm quy định đánh bắt bất hợp pháp, chỉ định cảng cá có đủ điều kiện xác nhận thủy sản có nguồn gốc từ khai thác. Ngoài ra, Luật còn quy định chặt chẽ về cảng cá, về lực lượng Kiểm ngư…


Về lĩnh vực khai thác, Luật Thủy sản 2017 có những quy định chặt chẽ phù hợp với yêu cầu của nhiều thị trường, nhất là về IUU. Vụ trưởng có thể chia sẻ thêm về điều này? Và theo Vụ trưởng, ngư dân cần chú ý những gì?

Các nội dung có liên quan đến khuyến nghị của EC về IUU được thể hiện trong quy định về khai thác thủy sản như sau:

- Quy định về hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản trên biển. Hạn ngạch được xác định trên cơ sở kết quả điều tra, đánh giá trữ lượng nguồn lợi thủy sản; xu hướng biến động nguồn lợi thủy sản; tổng sản lượng thủy sản tối đa cho phép khai thác bền vững; cơ cấu nghề, đối tượng khai thác, vùng biển khai thác; sản lượng cho phép khai thác theo loài đối với loài thủy sản di cư xa hoặc loài thủy sản có tập tính theo đàn.

- Một trong số các điều kiện để tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác thủy sản là: còn hạn ngạch giấy phép, đối với tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và chỉ được cấp lại giấy phép khi đã nộp nhật ký khai thác theo quy định và tàu cá không thuộc danh sách tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp do Bộ NN&PTNT công bố.

- Thu hồi giấy phép trong trường hợp khai thác thủy sản trái phép ở ngoài vùng biển Việt Nam.

- Tổ chức, cá nhân khai thác thủy sản phải treo Quốc kỳ của Việt Nam trên tàu cá khi hoạt động; đánh dấu tàu cá theo vùng biển, đánh dấu ngư cụ đang sử dụng tại ngư trường theo quy định; ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản; khai thác thủy sản ngoài vùng biển Việt Nam được Bộ NN&PTNT chấp thuận đối với tàu cá khai thác thủy sản tại vùng biển của quốc gia, vùng lãnh thổ khác hoặc vùng biển thuộc quyền quản lý của tổ chức nghề cá khu vực; được cơ quan có thẩm quyền của quốc gia, vùng lãnh thổ có biển cho phép hoặc được tổ chức quản lý nghề cá khu vực cấp hạn ngạch cho Việt Nam...

- Luật quy định rõ việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác; quy định 14 hành vi được coi là hành vi khai thác bất hợp pháp.

Để thực hiện được mục tiêu chuyển từ nghề cá nhân dân sang nghề cá có trách nhiệm và phát triển bền vững ngư dân cần thực hiện đúng các quy định của pháp luật về chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định như: không khai thác trái phép ngoài vùng biển Việt Nam; chấp hành nghiêm quy định về vùng, ngư cụ, nghề khai thác, đánh dấu tàu cá; ghi, nộp nhật ký khai thác, báo cáo khai thác theo quy định; lắp thiết bị giám sát hành trình theo quy định...


Vụ trưởng có thể cho biết thêm là khi Luật Thủy sản 2017 đi vào thực tế, sẽ có những Nghị định, Thông tư hướng dẫn nào đi kèm?

Căn cứ các nội dung được giao trong Luật và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 390/QĐ-TTg ngày 11/4/2018 v/v ban hành kế hoạch triển khai thi hành Luật Lâm nghiệp và Luật Thủy sản, sẽ có 03 Nghị định, 10 Quyết định của Thủ tướng và 09 Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Thủy sản trong thời gian tới.